ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
752
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بدادم همين مقدار با سكنكبين ان روز نيز تب نيامذ روز سديكرم بداذم « 1 » تب بكسست و آن مردمان بعجب « 2 » بماندند ، و سبب آن بوذ كى « 3 » اخلاط « 4 » نضج نيافته بودند « 5 » و جن نضج نيافته بوذ اخلاط ، داروى محلل او را « 6 » تحليل نهتواند كردن و تنك كردن و بيرون آوردن ازين عضو كمايه به دو كرد آمده بوذ « 7 » ، بعضى بيرون آرذ « 8 » و بعصوى ديكر برذ و آنجا بمانذ ، و جن « 9 » مايه « 9 » به دو اندام كرد آمده بوذ دو تب آيذ ، و جن بسه اندام سه تب « 10 » ، و اين اندامها كى اندر ايشان كرد آيند اين اخلاط يكى فم معده بود و تقعير او و ديكر امعا « 11 » كورا طويل دقيق « 11 » خوانند و اعور و قولون و سديكر سبرز بوذ و جكر و اجواف عروق و زهره ، بس اكر بدانستن نضج و عدمان نضج جندين فوايد همىبوذ ، و جالينوس همىكويذ « 12 » من از بس نضج داذم و حيله « 13 » كردم تا نضج افتاذ مرين اخلاط را ، تو بدانك نضج نهافتذ « 14 » تا طبيعت بيمار قوى نهكردذ و اين اخلاط فرمانبردار نكردند مر بد رفتن نضج را اما طبيعت بيمار قوت « 15 » بغذاها معتدل بديرذ كبسوى حرارت ميل دارذ و زودكوار بوذ جن شوربا با كوشت بره و « 16 » بزغاله و شراب آميخته با اب بسيار و آرام و آسايش ، و مايهء بيمارى فرمانبردار نكردذ مر نضج را تا كرم « 17 » نكردذ و تنك ، و اين به آب رازيانه بوذ و كسنى و آب كرفش كبا سكنكبين بخورذ هر روزى بدان مقدار كواجب آيذ با « 18 » كلنكبين « 19 » تا
--> ( 1 ) - ف : روز سديكر بداذم ب ه : افزوده . همان مقدار ( 2 ) - ف : تعجب م : بتعجب ( 3 ) - ف : افزوده . آن ( 4 ) - ب ه : از اول ( 5 ) - ف : نيافته بود ( 6 ) - ف : ورا ( 7 ) - ف : كرد آمذست ( 8 ) - ف : بيرون آورذ ( 9 - 9 ) - ف : ماند ( 10 ) - ب ه : ايذ ( 11 - 11 ) - ف : بود كه ورا دقيق و طويل ( 12 ) - ف : همىكويند ( 13 ) - ف : حيلة ( 14 ) - ف : نيفتذ ( 15 ) - ف : « قوت » ندارد ( 16 ) - ف : « و » ندارد ( 17 ) - در اصل افزوده : نه ( 18 ) - ب ه : با ( 19 ) - ب ه : و بايد